Słowniczek pojęć wg Oneye

Oto spis pojęć ważnych z punktu widzenia shogisty.

Znajdują się tutaj nazwy często używane lub niemożliwe do przetłumaczenia.

Na temat wymowy i zapisu słów:

  • podwójne japońskie „ou” (czyt. „oo”) zostało zamienione na „o”
  • podwójne „u” zostało zamienione na pojedyncze
  • tsu” jest jedną sylabą brzmiącą „cu”
  • shi” czyta się jak „si”, podobnie „sha” czyt. „sia” itd. (w szczególności „shogi” czyt. „siogi”)
  • chi” czyta się „ci”, podobnie „cha” czyt. „cia”, itd.
  • sylaby z „y” czytamy jak polskie „j”: ya (czyt. ja), yu (czyt. ju), yo (czyt. jo)
  • sylaby z „j” czytamy jak polskie „dzi”, np. ja (dzia), ji (dzi) ju (dziu)…
  • w niektórych słowach zostały wstawione myślniki, żeby pokazać ich kolejne człony. W języku japońskim tekst pisany jest jednym ciągiem bez przerw.

 

Sente – gracz mający pierwszych ruch

Gote – gracz mający drugi ruch

 

Sente-ban – tura Sente

Gote-ban – tura Gote

 

Kyu – poziom początkujący. Maleje od dużych liczb (np. 10 Kyu, ale nie ma dolnego limitu) do 1 Kyu

Dan – poziom mistrzowski po 1 Kyu. Rośnie od 1 Dan do 6 Dan dla amatorów i do 9 Dan dla profesjonalistów

 

Taikyoku – partia shogi

 

(shogi) Ban – plansza

(shogi) Koma – figury

(shogi) Koma-bako – pudełko na figury

 

Hirate – równa partia

Handikap – granie bez pewnych figur lub z utrudnieniem

Koma-ochi – handicap figury (figur)

 

Uwate – silniejszy gracz oddający figury lub grający z utrudnieniem

Shitate – słabszy gracz otrzymujący ułatwienie

 

Aisatsu – powitanie, pożegnanie, etc.

Rei – ukłon

Seiza – siad japoński

Agura – siad po turecku

Kimono – tradycyjny strój japoński

 

Kekka – wynik

Kachi – wygrana

Make – przegrana

 

Yoroshiku-Onegaishimasu (lub Onegaishimasu) – powitanie przed partią, odpowiednik „miłej gry”, „powodzenia”, ale w tradycyjnej wersji

Makemashita (mairimashita, arimasen) – ogłoszenie przegranej, poddanie partii, rezygnacja, dosłownie „przegrałem”

Arigato-gozaimashita – podziękowanie po partii, odpowiednik „dziękuję za grę”, „dziękuję za dyskusję po grze”

 

O-sho – król silniejszego gracza

Gyoku-sho – król słabszego gracza

Hi-sha – wieża

Kaku-gyo – goniec

Kin-sho – złoty generał

Gin-sho – srebrny generał

Kei-ma – skoczek

Kyo-sha – lanca

Fu-hyo – pion, pionek

 

Ryu-O (Ryu) – smok, smoczy król, promowana wieża

Ryu-ma (Uma) – koń, smoczy koń, promowany goniec

Nari-gin – promowany srebrny

Nari-kei – promowany skoczek

Nari-kyo – promowana lanca

To-kin (rzadko: nari-fu) – tokin, promowany pionek

 

Furi-goma – losowanie sente poprzez zrzucenie 5 pionkami

Kansosen – dyskusja o grze tuż po jej zakończeniu

 

Te – ruch, posunięcie

O-te – szach

Tsumi – mat, szach mat

Tsume – sekwencja szachów kończąca się matem

Tsumero – groźba mata (tsume)

Hisshi – pewny mat w następnym ruchu

Tesuji – pojedyncze taktyczne zagranie, pewna technika (atakująca jak i defensywna) [trudne do przetłumaczenia]

Tsugi-no-itte – następny ruch

Sabaki – ruch lub sekwencja pozwalająca figurze na uzyskanie dobrej pozycji, najczęściej poprzez dotarcie do obozu przeciwnika i promocji. Często dzieje się po wielu wymianach w ataku [trudne do przetłumaczenia]

Seme – atak

Hashi-zeme – atak na krawędzi (planszy)

Muri-zeme – atak, który nie ma prawa powodzenia, niemożliwy atak

Uke – obrona

Uke-nashi – brak obrony

Kobo – ruch ofesywno-defensywny

Gyaku-ten – punkt zwrotny, ruch odwracający szanse graczy na wygraną

Dai-gyaku-ten – wielki punkt zwrotny, często po wielkim błędzie przeciwnika

 

Mochi-goma – figury w ręce

Utsu – zrzutka

Ai-goma – figura blokująca szach

Chu-ai-goma – figura blokująca szach z daleka, może zostać zbita (w celu przyciągnięcia figury przeciwnika bliżej do króla)

 

Naru – promocja

Nara-zu – bez promocji

Toru – bicie

 

Nifu – dwa pionki, dwa pionki w kolumnie (nielegalna pozycja)

Uchi-fu-zume – wygrana poprzez zrzutkę pionka (nielegalna pozycja)

Hansoku – nielegalny ruch

 

Senpo – otwarcie

Joseki – sekwencja ruchów dająca najlepszy rezultat dla obydwu stron

 

I-bisha – strategia wieży stojącej na polu oryginalnym

Furi-bisha – strategia wieży przesuniętej na lewą stronę planszy lub do centrum

Ai-I-bisha – strategia, gdzie obydwie strony grają Ibisha

Ai-Furi-bisha – strategia, gdzie obydwie strony grają Furibisha

 

Yoko-fu-dori – otwarcie „bicia pionka bocznego”

Ai-Yagura – otwarcie „podwójnej yagury”

Kaku-gawari – otwarcie „wymiana gońców”

Ai-gakari – otwarcie „podwójny atak (skrzydłowy)”

 

Mukai-bisha – otwarcie „wieża przeciwna”

Sangen-bisha – otwarcie „wieża na trzeciej linii”

Shiken-bisha – otwarcie „wieża na czwartej linii”

Naka-bisha – otwarcie „wieża centralna”

 

 

X tai Y – strategia X vs strategia Y

 

Funa-gakoi – zamek „łódka”

Mino-gakoi – zamek „mino”

Taka-mino-gakoi – zamek „wysokie mino”

Yagura-gakoi – zamek „yagura”

Anaguma-gakoi – zamek „anaguma”

 

 

Kishi – gracz profesjonalny

Pro (Professional) – gracz profesionalny, pro

[obecnie nie ma wśród Kishi kobiety]

Joryu Kishi – gracz profesjonalny (kobieta), profesjonalistka

Joryu Pro (Ladies Professional) – gracz profesjonalny (kobieta), lady pro, ladies pro

 

Amachua (ama) – amator; gracz, który nie jest profesjonalistą

 

Shoreikai – „szkoła profesjonalistów”; organizacja (podzielona na stopnie Kyu i Dan o sile profesjonalnej), w której walczą ze sobą kandydaci na profesjonalistę. Co pół roku dwóch najlepszych zostaje profesjonalistą.

Shoreikai-in – członek Shoreikai

Kenshukai – „szkoła profesjonalistów”, ale niżej niż Shoreikai. Podzielona na klasy od G do B. Klasa C1 pozwala kobietom na zostanie profesjonalistką.

Kenshusei – członek Kenshukai

Shiken-sha – kandydat do Shoreikai lub Kenshukai, który zdaje egzamin wstępny do „szkoły”

 

Shogi Dojo – specjalny klub, miejsce do gry w shogi

Shogi Renmei – Stowarzyszenie Shogi, w szczególności Nihon Shogi Renmei (Japońskie Stowarzyszenie Shogi), którze zrzesza wszystkich profesjonalistów

Shogi-no-hi – dzień shogi, 17.11.2014

Taikai (tonamento) – turniej

O-ban-kaisetsu – specjalnie wyjaśnienie partii (najczęściej prowadzone przez dwie osoby) na dużej pokazowej planszy

Shukan Shogi – tygodnik o shogi, „Tygodniowe Shogi”

Shogi Sekai – miesięcznik o shogi, magazyn „Świat Shogi”

 

Fujite – ruch „zapieczętowany”; w partiach dwudniowych pod koniec pierwszego dnia jeden z graczy zapisuje ruch i wkłada go do koperty. Następnego dnia jest odczytywany i gra kontynuowana

 

Taitoru – tytuł

 

7 głównych profesjonalnych tytułow:

Meijin, Oi, Oza, Kisei, RyuO, KiO, Osho

 

N-kan – gracz o N tytułach (koronach)

 

Tytuły profesjonalistek wyróznione na stronie stowarzyszenie shogi:

Joryu Oza, Joryu Meijin, Joryu Oi , Jo O, Joryu Osho, Kurashikitokasen

Specjalnie nadawany jest poziom Joryu 6 dan.

 

Istnieją tytuły dla amatorów, np. Amachua RyuO.

 

Taikyoku-kan – zdolność patrzenia na całą planszę, nie tylko na lokalną sytuację

 

Mochi-jikan – czas główny (w minutach)

Jikan-gire-make – przegrana na czas

Jikan-gire-gachi – wygrana na czas

Byo-yomi – czas „byo yomi”, czas na ruch po czasie głównym (w sekundach, max. 1 minuta)

X-byo shogi – shogi rozgrywane tylko z czasem X byo yomi, np. Ju-byo shogi (10 sekundowe shogi)

Blitz – partia błyskawiczna

Blind shogi – partia „na ślepo”

 

 

Sławni zawodowcy:

Obecnie:

Habu Yoshiharu

Moriuchi Toshiyuki

Watanabe Akira

Tanigawa Koji

Sato Yasumitsu

Itodani Tetsuro

 

Dawniej:

Masuda

Oyama

Yonenaga

Nakahara

 

Sławne profesjonalistki:

Shimizu Ichiyo

Manao Kagawa

Satomi Kana

Kai Tomomi

oneye

oneye

Pasjonatka shogi. Poznała shogi czytając mangę Naruto.
Pierwsza zawodniczka z poza Japonii, która pokonała profesjonalistkę w oficjalnym turnieju.
Ranking w shogi: amatorski 5 dan.
oneye

Latest posts by oneye (see all)